Dünyanın İki Ucu
Hacer Kılcıoğlu

Çocuk Kitaplar (8-12 yaş) • Roman • 132 sayfa
Önerilen sınıflar: 4. Sınıf • 5. Sınıf • 6. Sınıf
KÜLTÜRLER • DUYGULAR • İLETİŞİM • SOSYAL İLİŞKİLER
Hindistan • İzmir • yolculuk • aile • farklı kültürler • özlem • müzik • turizm • kendini tanımak • empati • iletişim • arkadaşlık • duygular • aidiyet • başarı • çocukluk • bando
Kitap Hakkında
Neşeli üslubuyla sevilen Hacer Kılcıoğlu, bu kez okurunu Türkiye ve Hindistan arasında gidip gelen bir hikâyeye davet ediyor. Ailesinden uzak kalan Osman, arkadaşı Ayda sayesinde kaygılarını giderirken, babasının yolunu gözleyen Rita ise otellerine gelen konuklarla ilgilenir. İki bambaşka hayatı paralel bir anlatıda buluşturan roman, uzakları kültürler arası karşılaşmalarla yakınlaştırıyor.
Anne babası Hindistan gezisine giden Osman, amcasının evinde kalmaya başlar. Okul bandosuyla katılacakları film çekimine hazırlanırken, aklı haber alamadığı ailesindedir... Hindistan’da ailesinin işlettiği küçük otelde yaşayan Rita ise, annesini Londra’ya uğurlayan babasını beklemektedir. Patlayan şiddetli fırtına ne ulaşıma ne de iletişime izin verir... Aralarındaki binlerce kilometreye karşın Osman’la Rita’nın bekleyişleri, şarkılar, arkadaşlıklar ve dayanışma sayesinde renklenir…
- Romanın ilk 2 bölümde okur, Türkiye’deki Osman’la, Hindistan’daki Rita hakkında neler öğreniyor? Hangisinin yaşamı daha renkli algılanıyor?
- Ayda’nın kişiliğinde ne gibi nitelikler öne çıkıyor? Hayatını kolaylaştırdığı halde Osman, Ayda’ya neden sinir oluyor? Neden uyumlu bir arkadaşlık kurmaya direniyor?
- Rita’nın İngiliz annesinin yaptığı gibi bir insanın içine doğduğu kültürü bırakıp bambaşka bir kültürü yaşamak zorunda kalması nasıl hissettirir? Örneğin siz ülkemizin ılıman iklimini, yaşam alışkanlıklarını terk edip Alaska’nın soğuğunda yerli gelenekleriyle yaşayabilir misiniz?
- Sarika’nın dikkat çekici özellikleri neler? Aileyle ilişkileri ve Rita’yla arkadaşlıkları hakkında neler okurun dikkatini çekiyor? Rita’yla sürekli didişmeleri neden iletişimlerini koparmıyor?
- Osman’ın annesi Aslı ve babası Ali gerçek hayatta gördüğümüz ebeveynlerden ne kadar farklı? Osman’la ilişkilerinde yadırgadığınız tutum ve davranışları neler?
- Rita’nın babası Manoj için neler söylenebilir? Manoj’un düşünme, hayatı algılama biçimini hangi davranış ve sözleriyle açıklayabilirsiniz?
- Amcası Neco, Osman’ın sinir olduğu kadar var mı? Neco Amca’yı kitabı okumayan birine nasıl tanıtırsınız?
- Osman’la amcası Neco arasındaki ilişkide okurun dikkatini çekenler neler? Neco kendi ifade ettiği gibi “çeyreği kalmış aklı olan yaşlı biri” mi? Tutum ve davranışlarından örneklerle açıklayın.
- Dünyanın iki ucundaki Osman’la Rita’nın coğrafya ve kültür farklılıklarını aşan benzerlikleri neler? Anne ve babalarının kısa süreli yokluğu, her iki çocuk için de hangi yaklaşık duygulara yol açıyor? Yazar farklılıklarına rağmen Rita ve Osman’ın hikâyeleriyle okura ne anlatmak istiyor?
- Bando hakkında neler öğreniyoruz? Hangi çalgılardan oluşuyor? Yürürken çalgı çalmak zor değil mi?
- Rita ile Sarika ve Os ile Ayda arkadaşlığı arasında iletişim tarzlarıyla ilgili ne gibi benzerlikler var? Okur, bu iki arkadaş çiftin didişmelerinden nasıl duygular ediniyor?
- Manoj, ülkesindeki kadınların renkli giysilerini nasıl açıklıyor? Kadınların benzer biçimde renkli giyindiği başka kültürler hangileri?
- İki farklı coğrafyada geçen iki hikâye arasında ne gibi ortak unsurlar var? Aile yapılarına hâkim olan iletişim biçimi ve duygular neler?
- Yazarın anlatım dili, üslubu hakkında ne düşünüyorsunuz? En sevdiğiniz ifadeler ya da tanımlar hangileri?
Yaratıcı Etkinlikler
- Gezi: Renkleri, tapınakları, yaşam kültürüyle farklılaşan Hindistan’a sanal bir gezi düzenleyin. Bu gezi için internetteki videolardan yararlanabilirsiniz. Bu sanal gezi sırasında birkaç gönüllü öğrenci, ülkenin özellikleriyle ilgili bilgi veren rehber rolünü üstlensin.
- Resimleme: Gezi etkinliğinden sonra herkes Hindistan’la ilgili göz belleğinde kalan en etkileyici sahnenin resmini yapsın. Resimler “Hindistan’a Yolculuk” başlığıyla sergilensin.
- Sergi: Romanın 2 mekânından biri olan İzmir kenti ülkemiz için çok özel. Bu kenti her yönüyle tanıtacak fotoğraf, çizim, yazı ve afişlerden oluşan büyük bir kolaj sergi hazırlayın. Fiziki ya da dijital düşünülebilecek bu sergide, İzmir tabloları ve fotoğrafları, kent için yazılan şiir ve romanlar, kentin ören yerleri ve tarihi, turistik mekânları, yemek kültürü sanatsal bir tarzda ifade edilmeli. “Dünyanın İki Ucu’ndan Biri” adıyla hazırlanacak sergi, okul içinde ve dışında yaygınlaştırılsın; hatta İzmir Büyük Şehir Belediyesi yetkilileriyle paylaşılsın.
- Yazma: Romanda Selanik’ten gelen konuk doktor Niki, “Şehirlerin rengi olsa İzmir sarı olurdu,” diyor. Herkes ülke içinden ya da yabancı bir ülkeden seçtiği bir kente renk yakıştırsın. Gerekçesini anlatarak yakıştırmasını yazarak savunsun. Bakalım, kimler aynı kente farklı renkler yakıştıracaklar?
- Müzik: Romanda prova ve gösteri aşamalarını izlediğimiz bando etkinliğini sınıfınıza taşıyın. Çeşitli eşyaları ses çıkartmak üzere kullanarak, sembolik bando takımınızı oluşturun. Örnek: Rulo kâğıttan tuba, kitaplardan davul, sıradan trampet, ıslıkla flüt, avuç içiyle bariton seslerini taklit edebilirsiniz. Yaratıcılığınızı kullanın. Romandaki gibi 10. Yıl Marşı’nı bu yakıştırılmışlardan oluşan “bando”nuzla seslendirmeye çalışın. Bakalım, ne kadar özgün bir bando yaratacaksınız?
- Araştırma: Sınıfça bandoları araştırın. Nerelerde kullanılır, hangi çalgılardan kurulur, ne tür müzikler çalar, kaç kişiden oluşur, özellikleri ve orkestralardan farkı nedir? Soruların yanıtlarını araştırırken bando müziklerinden örnekler derleyin ve ulaşılan bilgileri paylaşmak üzere sınıfça bir “bando saati” düzenleyin.
- Video: Romandaki çarpıcı cümlelerden birini herkes kendince yanıtlasın. Örnek: “Gözlerini kapatsan, on yıl sonra açtığında ne görmek mutlu ederdi seni?” Herkes yanıtını videoya çeksin. Videolar ardarda kurgulanarak sosyal medyada yaygınlaştırılsın.
- Gösteri: Herkes farklı bir kültürden olduğunu hayal etsin: Japon, Perulu, Eskimo, Kenyalı, Tibetli, Hintli, Çinli, Arap, Meksikalı gibi… Nereli olmayı seçtiyse o kültürün özelliklerini araştırsın. Çevresindeki eşya, kumaş ve küçük aksesuarları kullanarak, makyaj ve bu düzenlenmiş kostümlerle o kültürün görünümüne bürünsün ve kültürü yaratıcı bir sunumla tanıtsın. Öğrencilerin sunumları eğlenceli bir formatta birleştirilip, düzenlenerek velilerin de izlediği bir gösteriye dönüştürülsün.
- Mektup: Öğrenciler ikili gruplara ayrılsın. Gruplar romandaki karakterlerden birini seçerek diğer ülkedeki bir karaktere kendi yaşamını, çevresini, duygularını anlatan bir mektup yazsın. Örnekler: Osman, Rita’ya; Sarika, Ayça’ya; Ayça, Rita’nın doktor amcasına; Sarika, Osman’a; Aman, Ayça’ya… Gruplar istedikleri eşleşmeleri kullanabilirler. Mektuplar okunurken herkes, aktarılan ayrıntıları, anlatım dilini, genel havasını gözeterek her mektuba 1-5 arası bir puan versin. En yüksek puanları alan mektupları yazanlar ödüllendirilsin.
