Çocuk Kitaplar (8-12 yaş) • Roman • 120 sayfa
Önerilen sınıflar: 4. Sınıf • 5. Sınıf • 6. Sınıf
DOĞA ve EVREN • HAYAL GÜCÜ • İLETİŞİM • SOSYAL İLİŞKİLER
çocukluk • sel • kaplan • kendini tanımak • kedi • büyümek • dışlanmak • özgüven • kekemelik • anılar • komşuluk • bellek • macera • cesaret • yalnızlık • nesillerarası iletişim • akran zorbalığı
Kitap Hakkında
Tasarladığı fantastik dünyalarla sevilen Sabri Safiye, bu sefer, bir kasabayı sular altında bırakan fırtınanın ardından kendi yolunu arayan bir çocuğu anlatıyor. Gerçekle hayalin iç içe geçtiği hikâye, korkuların yerini meraka, yalnızlığın yerini cesarete bıraktığı macera dolu bir büyüme yolculuğu. Okurunu, içindeki “kaplan gözü”nü bulmaya ve hayata onun gücüyle bakmaya çağırıyor.
Çiçek, havalı sınıf arkadaşının yaş gününe davet edilmeyince çok üzülür. Zaten partide giyeceği şık giysisi de yoktur. Ninesinin işlemeli eski ceketini görünce sevinir, ama onun da düğmesi kopuktur. Neyse ki sorun, komşuları Kaptan’ın verdiği “kaplan gözü” taşından düğmeyle çözülür. O gece patlayan fırtına her şeyi altüst eder. Kaptan’ın smokin desenli kedisi Doktor’la Çiçek sele kapılırlar. İkiliyi kurtaran balıkçı teknesinin komik kaptanları ve bir kaplumbağa sayesinde macera alır başını gider…
- Çiçek arkadaşlarınca dışlanıyor. Dışlanan kişiler neleri göğüslemek zorunda kalır? Siz hiç herhangi bir ortamda, herhangi bir nedenle dışlandınız mı; kendinizi nasıl hissettiniz?
- Çiçek neden kekeliyor? Kekelemesine rağmen Çiçek’in konuşmaktan çekinmemesini nasıl yorumlarsınız? Kekeleyen çocuklara etrafındakilerin yaklaşımıyla sizin yaklaşımınızı karşılaştırın; fark var mı? Sizce özgüvenin artması, kekelemeyi geriletebilir mi?
- Komşu Kaptan ve kedisi Doktor romanda hangi rolleri üstlenmişler; Çiçek’i nasıl etkiliyorlar? Kaptan’a “öğüt veren yetişkin” denilebilir mi?
- Kaplan gözü düğme macerada neyi simgeliyor?
- Sele kapılan Çiçek ile Doktor aç ve susuz kalıyor. Sizce insanlar da kediler de susuzluğa ve açlığa ne kadar dayanabilir? Uzun süre susuz kaldıktan sonra, bir seferde çok içmek neden tehlikelidir?
- Balıkçı teknesindeki iki kaptanın tutum ve davranışları okura neler düşündürüyor? İki kaptanın sorunu ne?
- Çiçek oltasına gelen balığı denize atarken, “benim arzumsun” diyerek ne kastediyor?
- Çiçek neye dayanarak zıpkının ipini kesmeyi öneriyor? Motorsuz bir tekneyle denizin ortasında kalmak mantıklı mı? “Zıpkının ipini kesmek” simgesel bir hareket olabilir mi?
- Doktor’un, “Kaptan gecenin gündüzden daha iyi bir öğretmen olduğunu söylerdi” sözünü irdeleyin. Gece nasıl öğretmen olur, ne öğretir?
- Çiçek’in içine düştüğü yaprak yığınının mayalanması ne demek? Gerçek hayatta neler mayalanır?
- Kaplan’ın söylediği “Sen mi ormanın içindesin, yoksa orman mı senin içinde?” sözü ne anlama gelir? Bu düşünce başka hangi alanlara uyarlanabilir?
- Kaplan ve Çiçek hangi açılardan birbirine benziyor? Eksikliğini duydukları şeyler konusunda ne yapabilirler?
- Yazar, değirmende un öğüten kadın ve üste yapışan gri tozlarla ne anlatmak istiyor? Anıların öğütülmesi yok olmaları anlamına mı geliyor; yorumunuz nedir?
- Hikâyede hatırlamak, unutmak, kabullenmek gibi temalara nerelerde göndermeler yapılmış?
- Roman hangi açılardan “Alice Harikalar Diyarında” hikâyesini çağrıştırıyor?
Yaratıcı Etkinlikler
Çalışmaların çoğu online / çevrimiçi ortamda, ekran başında da gerçekleştirilebilir.
- El işi: Öğrenciler ikişer kişilik gruplara ayrılsın. Her grup karton, deniz kabuğu, kâğıt, yün, oyun hamuru, çamur, tel, boncuk, düğme gibi yaratıcı malzemeler kullanarak bir kaplumbağa, kaplan ya da kedi oyuncağı yapsın. Oyuncaklar “Çiçek Ve Kaplan Gözü Sergisi”nde sergilensin.
- Resimleme: Romanda çok renkli sahneler var. Her öğrenci en sevdiği sahnenin resmini yapsın. Resimleri sahnelerin romandaki sırasına göre yerleştirin. Bu resimler sayesinde hikâyenin resimli özeti oluşturulsun. Bu resimli özeti okulda uygun bir yerde “Çiçek Ve Kaplan Gözü Sergisi” başlığıyla, el işi kaplumbağalar, kediler, kaplanlarla birlikte ya da dijital bir albümde sergileyin.
- Araştırma: Sınıf 2 gruba ayrılsın. Bir grup kaplumbağaları, diğeri kaplanları araştırsın. İki hayvanın türleri, fiziksel özellikleri, yaşam koşulları ve süreleri, nelerle beslendikleri, ilginç özellikleri gibi konular araştırılsın. Derlenen bilgiler, görsellerle birlikte, dijital formatta hazırlanacak “Çiçek Ve Kaplan Gözü” albümünde yayınlansın.
- Tartışma: Sınıfça büyümenin ne demek olduğunu tartışın. Kişi büyüdükçe neler değişir, neler kazanır, kişiliğinde ne gibi farklılıklar olur? Her yetişkin “büyümüş” sayılır mı? Büyümek sadece yaş almak mıdır? Yaş almakla büyümek arasındaki bağlantı nasıl kurulmalıdır? Herkes çevrelerinden ya da sosyal medyadan derlediği “büyüme” örnekleriyle konuyu somutlaştırsın. Tartışmaların sonucunda ortaya çıkan görüşleri slogan ve özlü sözler biçiminde düzenleyerek yaygınlaştırın.
- Çalıştay: Öğrenciler 4 kişilik gruplara ayrılsın. Her grup dışlanma-dışlama konusunu kendi içinde tartışsın. Çocuklar birbirini neden dışlamak gereği duyar? Bu tutumun altında yatan duygu ve beklentiler neler olabilir? Dışlamak, zorbalık mıdır? Dışlanan kişi sesini çıkarmıyor, yakınmıyorsa zorbalık ortadan kalkar mı? Dışlanan ve dışlayan kişilere diğerlerinin yaklaşımı nasıl olmalı? Eyleme katılmayan ama dışlamaya ses çıkarmayan masum sayılır mı? Bu konuda öğretmenlere ve yetişkinlere düşen görevler neler?.. Gruplar bu soruların yanıtlarını örneklerle çalışarak kendi tanım ve çarelerini üretsinler. Paylaşım sonucu varılan pratik çözümleri ve mücadele yöntemlerini okul yayınlarında duyursunlar.
- Gösteri: Roman tiyatro diliyle anlatılmaya çok elverişli. Sınıfça çalışarak romanı bir sahne oyununa dönüştürün. Önce hep birlikte oyunu yazın. Sonrasında rolleri paylaştırın; yönetmen ve yardımcısını, dekor, kostüm, teknik sorumlularını belirleyin. Oyuncular prova yaparken diğerleri de sahneyi oluştursun. “Çiçek Ve Kaplan Gözü” isimli tiyatro oyununu, velilerin de katıldığı özel bir gösteri halinde sergileyin.
- Atölye: Önce Çiçek’in tutum ve davranışlarını inceleyerek, sınıfça “cesaret”in ne olduğunu tartışın. Cesaret korkmamak mıdır? Cesur olmak doğal bir yetenek midir? Bir durumda cesaret gösteren her durumda cesur olabilir mi? Cesaret ve akıl arasında nasıl bir bağlantı kurulabilir? Romanı tarayarak cesaret örneklerini saptayın ve bu tutumların olayların gelişimini nasıl etkilediğini irdeleyin. Sonrasında herkes günlük hayattan bir cesaret örneği versin ve atölyenin sonunda bu kavramla ilgili farkındalık yaratılsın.
- Anket: Herkes okuldan 3, okul dışı çevresinden 3 kişiye şu soruları sorarak bir anket yapsın: 1) Hayal kurmak iyi bir şey mi, kötü bir şey midir? 2) Kimler daha çok hayal kurar; çocuklar mı, yetişkinler mi; neden? 3) Siz sıkça hayal kurar mısınız? 4) Bu özelliğinizden memnun musunuz? Yanıtları ayrıştırın; her soruya dair sonucu ortaya çıkarın. Rapor halinde düzenleyerek velilerin de görebileceği biçimde yaygınlaştırın.