Çocuk Kitaplar (8-12 yaş) • Roman • 112 sayfa
Önerilen sınıflar: 4. Sınıf • 5. Sınıf • 6. Sınıf
DOĞA ve EVREN • SORUMLULUKLAR • DUYGULAR • SOSYAL İLİŞKİLER • İLETİŞİM
dedektiflik • sesler • okul • doğa • iz sürmek • gizem • arkadaşlık • kentsel dönüşüm • sorumluluk • farklılıklar • haklar • dayanışma • polisiye • papağan • Pal Sokağı Çocukları • Jules Verne
Kitap Hakkında
Günışığı Kitaplığı’ndan 30. yılına özel yepyeni Gizemli Maceralar koleksiyonunun ilk dizisi “Mars Vulpes”, ödüllü polisiye yazarı Suat Duman’dan. Çocuklar için yazdığı gizem dolu macera dizisinin bu ilk romanı okulda yaşanan esrarengiz olayların peşindeki sıradışı üç arkadaşın hikâyesini anlatıyor. Hassas algıya sahip bir kahramanın gözünden, okul bahçesini saran tuhaf sessizliğin ve kaybolan kuş seslerinin izini sürüyor. Çocukların merak ve ilgilerini yüceltirken, çevrelerindeki dünyayı gözlemlemelerinin, doğaya duyarlı bakışlarının önemini hatırlatıyor. Adeta bir dedektif soruşturması gibi ilerleyen hikâye, doğayı koruma çağrısını cesaret ve dostlukla harmanlıyor.
Gelişmiş duyulara sahip olan Mars Vulpes, bir sabah okul bahçesinde bir tuhaflık fark eder: Kakadu kuşlarının her zamanki cıvıltıları kesilmiştir. Üstelik, şampiyonluk kupası da kayıptır ve öğretmenler hayaletlerle ilgili tuhaf sorular sormaktadır. Mars, arkadaşları Güneş ve Cemil’le ipuçlarını birleştirdikçe sessizliğin ardında gizli bir düzeneğin ve beklenmedik bir planın izleri belirir. Okulu şenlendiren kuşların sesini kim, neden kesmiştir?..
- İlk bölümde Mars ile annesi ve babası hakkında neler öğreniyoruz? Sizce Mars’taki dedektiflik ruhu doğuştan gelen mi, sonradan edinilen bir özellik mi?
- İlk sayfalardan itibaren yazarın üslubu, sözcük seçimi okura maceranın devamı için neler vaat ediyor?
- Mars kuşların olmamasını neye dayanarak iddia ediyor? Bu kuşların hikâyesi ne?
- Güneş ve Cemil’in karakter özellikleri neler? Mars’la birlikte oluşturdukları üçlü arkadaşlıkta birbirlerini nasıl tamamlıyorlar?
- Mars kuşlar için, “Dünyaya gökyüzünden bakıyorlar… Biz de galiba, dünyaya sadece yeryüzünden bakmayı bırakmalıyız,” sözüyle ne anlatmak istiyor?
- Kakadu papağanlarının özellikleri neler? Günümüzde bu papağanlar gibi egzotik hayvan kaçakçılığının kurbanı olan başka hayvanlar var mı? Doğasından koparılan bu hayvanları kimler, neden satın alıyor ki, kaçakçılığı yapılıyor?
- Ağaca yerleştirilen ve kuşları kovan kuşsavar cihazı gerek teknoloji gerekse kullanımı açısından okura neler düşündürüyor? Canlıların teknoloji karşısındaki korumasızlığı nasıl önlenebilir?
- Cemil’in Boca kıyafetine özenen Mars neler hayal ediyor? Mars’ın romanda hayal ettiklerini gerçek yaşamda da özleyenler olabilir mi?
- Yazar 75. sayfada Mars’ın gözünden bahar mevsimini nasıl anlatıyor?
- Roman, okuldaki öğrenci dinamiklerini, dostlukları, atılan ufak adımların ne gibi sonuçlara varacağını hangi olay ve gelişmelerle anlatıyor?
- Kentsel dönüşüm okulu nasıl tehdit ediyor? Olumlu bir girişim olması gereken bu projeler neden tepki topluyor? Sizce kentsel dönüşümün olumlu-olumsuz yanları neler?
- Mars’ın tutum ve davranışlarına baktığınızda, roman insanın doğru bildiğine inandığın şeyin peşinden gitmesi konusunda neler düşündürüyor? Her ısrar sağlıklı sonuç verir mi?
Yaratıcı Etkinlikler
- Örnekleme: Öğrenciler 2 kişilik gruplar halinde çalışarak, yazarın anlatımındaki benzetme, mecaz ve tamlamalardan en çok dikkat çekenleri saptasın. Grupların saptadıklarından ortak olanlar listelensin. Böylece metnin yazı dilinde herkesi etkileyen unsurları ortaya çıksın. Liste bir açıklama yazısıyla birlikte yazara iletilmek üzere Günışığı Kitaplığı’na gönderilsin.
- Okuma: Romanda sıkça adı geçen “Pal Sokağı Çocukları” (Ferenc Molnar) isimli romanı sınıfça inceleyin. Çocuk edebiyatı dünyasında neden önemli olduğunu, konusu ve karakterlerini irdeleyerek “Kayıp Kuş Sesleri” romanıyla karşılaştırın. İki kitap hangi benzerlikleri sergiliyor? Karşılaştırmanın sonucunu bir rapor halinde düzenleyin.
- Araştırma: Üç kafadarın, toplanıp zaman geçirdiği, planlar kurduğu odaya “Jules Verne Odası” (Jül Vern) ismini vermelerinin nedeni ne olabilir? Kim olduğunu, dönemini ve değerini etraflıca araştırarak bir “Jules Verne köşesi” oluşturun. Yaratıcı bir yaklaşımla düzenlenecek bu köşe için, diğer öğrencilerin de görebileceği bir yer seçilebilir. Sergilenecek malzemelerin ilgi çekiciliğini arttırmak için resim, slogan, çizim, kitap, aksesuar, kumaş ve türlü objeler kullanılabilir.
- Yarışma: Herkes diğerlerine söylemeden cep telefonuyla doğadan ve çevreden bir ses kaydetsin. Kuş, araç, motosiklet, kapı gıcırtısı, inşaat makinesi, su fıskiyesi, rüzgâr sesi vb. Herkes kaydettiği sesleri sırayla dinletirken, diğerleri de bir kâğıda ne sesi olduğunu yazsın. Cevaplar kontrol edildiğinde en çok doğru ses bilene “Seslerin Efendisi” olduğunu simgeleyen yapma bir taç takılsın.
- Yazma: Herkes rumuz kullanarak doğa temasını işleyen bir fotoğraf çeksin. Fotoğraflar dijital ya da fiziki bir havuzda toplansın. Herkes bu havuzdan rasgele bir fotoğraf alsın; şansına çıkan fotoğraf için, hayal gücünü kullanarak kısa bir hikâye yazsın; diğerleri anlatılan her hikâyeye 1-5 arası puan versin. En yüksek puanları toplayan 3 hikâyenin anlatıcılarına sembolik armağanlar verilsin.
- Tartışma: Romanda en çok öne çıkan tema hangisi: İz sürmek, doğa, kentsel dönüşüm, gizem? Önce öğrenciler, bu 4 kavramdan hangisinin öne çıktığını düşündüklerine göre gruplara ayrılsınlar. Sonrasında her gruptan kişiler, karşılıklı olarak ve sırayla görüşlerini ortaya koysunlar. Hangi görüşün daha inandırıcı olduğuna hep birlikte karar verilsin.
- Proje: Öğrenciler bir proje üretmek üzere ikili takımlara ayrılsın. Her ikili, polisiye türünde yazılmış bir kitap ya da film seçerek okusun/izlesin ve kendi aralarında işbölümü yaparak kitabın ya da filmin tanıtımını hazırlasın. Kapağını/afişini, kitapsa yazarını, konusunu, karakterlerini, kitabı/filmi seçme nedenlerini anlatan ve yaratıcı görsellerle süslenen sunumlar sınıfla paylaşılsın. Okuma, izleme isteği yaratılsın.
- Fotoğraf: Öğrenciler 3 kişilik takımlara ayrılsın. Her takım akıllı telefonla “farklılıklar güzeldir” temasını işleyen 3’er adet fotoğraf çeksin. Projeksiyonla gösterilen fotoğraflara herkes 1-7 arası puan versin. En yüksek puanları toplayan 3 fotoğrafı çeken takımlara, önceden sınıfça hazırlanan “Gören Göz” rozetleri takılsın.